Directeur en bedrijf veroordeeld voor dodelijk arbeidsongeval

 

Als hoofdregel geldt in het arbeidsrecht dat de werkgever aansprakelijk is wanneer de werknemer in de uitoefening van zijn werkzaamheden een arbeidsongeval overkomt. De werkgever kan in dat geval alleen aan zijn aansprakelijkheid ontkomen, wanneer hij aantoont dat hij zijn zorgplicht ten aanzien van de arbeidsomstandigheden in acht heeft genomen, of hij aantoont dat het arbeidsongeval in belangrijke mate het gevolg is van opzet of bewuste roekeloosheid van de werknemer.

Soms is niet precies duidelijk wat nu precies de toedracht van het ongeval is. Denk bijvoorbeeld aan een werknemer die van een laadklep van een vrachtwagen valt. De werkgever zal dan misschien aanvoeren dat de werknemer door eigen onoplettendheid gestruikeld is en van de laadklep gevallen is. Terwijl de werknemer zal aanvoeren dat er een defect aan de laadklep was, waardoor deze plotseling een stuk omlaag zakte en de werknemer uit evenwicht bracht, waardoor hij is gevallen. De werknemer hoeft in dat geval niet te bewijzen wat de precieze toedracht is van het ongeval. De werknemer hoeft alleen te bewijzen dat het arbeidsongeval hem overkomen is in de uitoefening van zijn werkzaamheden én dat hij daardoor schade heeft geleden. Het is dan vervolgens aan de werkgever om aan te tonen dat hij al die maatregelen genomen heeft en al die aanwijzingen gegeven heeft die redelijkerwijs nodig waren om het arbeidsongeval en de schade te voorkomen.

Met de zorgplicht waaraan de werkgever moet voldoen, heeft de wetgever geen absolute waarborg tegen arbeidsongevallen beoogd. Maar gelet op de ruime strekking van de zorgplicht wordt – zeker bij gevaarlijk werk – in principe niet snel aangenomen dat de werkgever aan zijn zorgplicht heeft voldaan en daarom niet aansprakelijk is voor het arbeidsongeval. De wet stelt namelijk een hoog veiligheidsniveau aan zowel de werkruimte, werktuigen en gereedschappen, als ook aan de organisatie van de werkzaamheden. Verder moet de werkgever ook toezicht houden op een behoorlijke naleving van de instructies die hij zijn werknemers gegeven heeft.

Als de werkgever aansprakelijk is voor het arbeidsongeval dan zal hij de schade die de werknemer lijdt, moeten vergoeden. Bovendien kan de werkgever een boete opgelegd krijgen van de Inspectie SZW. Daarnaast loopt de werkgever ook nog het risico om strafrechtelijk veroordeeld te worden.

Zo kwam onlangs in het nieuws dat een directeur en zijn bedrijf strafrechtelijk veroordeeld zijn voor het (dodelijke) arbeidsongeval dat plaatsvond bij het schoonmaken van een mestsilo bij een veehouder. Bij het arbeidsongeval kwamen beide werknemers om het leven. Ook de zoon van de veehouder die de werknemers te hulp wilde schieten, kwam helaas om het leven. Het vierde slachtoffer werd in kritieke toestand opgenomen in het ziekenhuis, en heeft het ongeval gelukkig wél overleefd.

De rechtbank overweegt dat het schoonmaken van mestsilo’s gevaarlijk werk betreft. Dit vanwege de verstikkende gassen die daarbij kunnen worden ingeademd, waardoor een werknemer zonder waarschuwing snel bewusteloos kan raken met de dood tot gevolg. Bij een dergelijke uiterst gevaarlijke werkomgeving rust op de werkgever een extra zorgplicht.

Op grond van de wet moet de werkgever bij het voeren van het arbeidsomstandighedenbeleid in een Risico Inventarisatie en Evaluatie (RI&E) schriftelijk vastleggen welke risico’s de arbeid voor de werknemers meebrengt, en ook welke maatregelen tegen deze risico’s zullen worden genomen. De werkgever in kwestie had in 2009 een RI&E laten opmaken. En in 2013 was in aanvulling op de RI&E een Taak Risico Analyse (TRA) opgesteld. In de RI&E en TRA die de werkgever had laten opmaken, was echter niets bepaald over het schoonmaken van mestsilo’s.

Verder had de werkgever weliswaar een aantal hulp- en beschermingsmiddelen aan haar werknemers ter beschikking gesteld, maar deze waren onvoldoende voor de gevaarlijke omstandigheden waaronder de werknemers hun werkzaamheden in de mestsilo hebben moeten verrichten. Er waren namelijk geen maatregelen getroffen om de werknemers bij direct gevaar onmiddellijk op doeltreffende wijze hulp te bieden, en hen op een snelle en adequate wijze uit de mestsilo te halen.

Reden waarom de rechtbank het bedrijf een geldboete van € 100.000,- opgelegd heeft, en de directeur van het bedrijf veroordeeld heeft tot een taakstraf van 240 uur en 1 jaar voorwaardelijke celstraf met een proeftijd van 3 jaar.

Uit deze zaak blijkt maar weer dat het verstandig is om uw arbeidsomstandighedenbeleid periodiek onder de loep te houden. Is uw RI&E nog actueel? Het is altijd goed om periodiek het RI&E dat u voor uw onderneming hanteert te evalueren en daar waar nodig bij te stellen. Datzelfde geldt natuurlijk ook voor de instructies die u uw werknemers meegeeft. Sta daarbij ook eens stil bij de vraag of u toeziet op strikte naleving van de instructies die u uw medewerkers meegeeft. Het motto “voorkomen is beter dan genezen” geldt namelijk zeker ook bij arbeidsongevallen.

Heeft u hier vragen over? Neem dan gerust contact op met een van onze advocaten. Wij zijn u graag van dienst.