Een wettelijk recht om onbereikbaar te zijn buiten werktijd: noodzakelijk of onwerkbaar?

 

Op 18 februari 2019 is er door de PvdA een wetsvoorstel ingediend over de onbereikbaarheid van werknemers. Het doel van het wetsvoorstel is dat werkgevers en werknemers met elkaar in gesprek gaan over de mogelijkheden voor werknemers om onbereikbaar te zijn buiten werktijd en daarbij passende maatregelen te nemen. Dergelijke wetgeving bestaat in Frankrijk bijvoorbeeld al.

 

Uit onderzoek blijkt dat werknemers steeds vaker het gevoel hebben dat zij continu bereikbaar moeten zijn. Mailtjes, sms’jes of appen met collega’s tot laat in de avond of in het weekend leiden tot een steeds vagere grens tussen werk en privésfeer. Dit kan uiteindelijk resulteren in een te grote werklast, burn- out en verstoorde relaties in het gezin.

 

Het wetsvoorstel op het recht op onbereikbaarheid beoogt hier verandering in te brengen.

 

Concrete wijzigingen

In het wetsvoorstel is opgenomen dat het onderwerp ‘bereikbaarheid buiten werktijd’ bij alle bedrijven onderwerp van gesprek tussen werkgever en werknemers zal worden. Dit kan door afspraken met werknemers te maken over de tijden waarop zij onbereikbaar zijn en hierop te handhaven. Daarnaast voorziet het wetsvoorstel erin dat de werkgever, via het door het bedrijf te voeren arbobeleid en de RI&E, verplicht wordt de risico’s van continue bereikbaarheid en het gebruik van mobiele apparaten in kaart te brengen. Ook dient de werkgever passende maatregelen te nemen om de nadelige gevolgen hiervan te voorkomen.

 

Dit voorstel zal er dus voor zorgen dat er in de RI&E een extra aspect wordt opgenomen. Deze toevoeging behelst dat in ieder geval invulling wordt gegeven aan het recht van de werknemer om onbereikbaar te zijn buiten werktijd en dat in de RI&E tevens wordt vastgelegd hoe de rusttijd van de werknemer wordt gewaarborgd. Dit zal ertoe leiden dat de afspraken tussen werkgever en werknemers over het recht op onbereikbaarheid moeten worden vastgelegd.

 

Handhaving

De Inspectie SZW controleert de werkomstandigheden binnen een bedrijf en of er een RI&E met bijbehorend plan van aanpak aanwezig is. Indien de werkgever geen arbobeleid voert over hoe invulling wordt gegeven aan het recht van de werknemer om onbereikbaar te zijn buiten werktijd of de RI&E niet in orde is, kan de inspectie SZW een waarschuwing geven. Als deze waarschuwing niet wordt opgevolgd kan de Inspectie SZW een ‘eis tot naleving’ geven op grond van artikel 27 Arbowet. Indien het bedrijf de RI&E echt niet op orde heeft, kan er in het uiterste geval een bestuurlijke boete opgelegd worden.

 

De meningen over het wetsvoorstel zijn verdeeld, zo blijkt uit de reacties tot nu toe. Niet alle beroepsgroepen zijn even enthousiast. Is het wel werkbaar in de praktijk? Dit zal moeten blijken. Wij houden u uiteraard nauwgezet op de hoogte over het vervolg.

 

Wilt u hier meer over weten? Of wilt u advies over hoe u als werkgever of werknemer (ook op dit moment) om kunt gaan met het thema “bereikbaarheid”? De arbeidsrechtspecialisten van SPEE advocaten & mediation adviseren u graag.