Overgang van onderneming: wat zijn de gevolgen van het terugnemen van de exploitatie van een sportcomplex door de gemeente?

Wanneer een onderneming een andere onderneming of een deel daarvan overneemt, kan er sprake zijn van een overgang van onderneming. In dat geval moet de overnemende onderneming ook de betreffende werknemers overnemen én gaan de rechten en plichten op basis van hun arbeidsovereenkomst ook mee over. 

Voordat kan worden beoordeeld of (bepaalde) werknemers mee overgaan, zal eerst moeten worden vastgesteld of er daadwerkelijke sprake is van een “overgang van onderneming”. De wet bepaalt dat hier sprake van is als een economische eenheid – op basis van een overeenkomst – wordt overgedragen, waarbij de identiteit van de oude organisatie behouden blijft. Onder een economische eenheid wordt verstaan een geheel van georganiseerde middelen, bestemd tot het ten uitvoer brengen van een al dan niet hoofdzakelijk economische activiteit. Onlangs heeft de Procureur-Generaal bij de Hoge Raad een advies geschreven over de vraag of óók het overnemen van een exploitatieovereenkomst door de gemeente met betrekking tot een sportcomplex een overgang van onderneming oplevert.

In genoemde zaak, ging het om een sportcomplex waarvan de gemeente de exploitatie had geprivatiseerd. Hiervoor had de gemeente een onderneming opgericht. Het voor het sportcomplex werkzame personeel was vervolgens – op grond van een arbeidsovereenkomst – in dienst getreden bij deze onderneming. Ook had de gemeente het sportcomplex verhuurd aan deze onderneming.

Op 1 juni 2011 is het zwembad van het betreffende sportcomplex gesloten verklaard. Als gevolg hiervan werd de bestaande huurovereenkomst ontbonden en heeft de gemeente de exploitatie van het resterende sportcomplex zelf voortgezet. De onderneming waarbij de werknemers vóór de overname van de exploitatie in dienst waren, werd vervolgens failliet verklaard. Naar aanleiding hiervan had de curator het ontslag aangezegd voor zover de werknemers niet als gevolg van overgang van onderneming in dienst waren bij de gemeente. Zodoende namen de werknemers het standpunt in dat er sprake was van een overgang van onderneming en dat zij daarom als werknemer waren overgegaan en dus voortaan in dienst waren bij de gemeente.

De gemeente nam echter het standpunt in dat er géén sprake was van een overgang van onderneming, omdat zij niet de wil zou hebben gehad om de exploitatie van het sportcomplex opnieuw over te nemen. Het overnemen van de exploitatie was immers slechts inherent aan de beëindigen van de huurovereenkomst. Het Hof maakte eerder met dit argument korte metten: er was volgens het Hof sprake van overgang van onderneming. Ook de Procureur-Generaal is van mening dat het niet aan de gemeente was om te bepalen of hier al dan niet sprake van is.

Voorts was ook de vraag relevant of er – na het overnemen van de exploitatieovereenkomst door de gemeente – sprake was van een economische eenheid die haar identiteit had behouden. Deze vraag was relevant, omdat het sportcomplex aanvankelijk bestond uit verschillende onderdelen, te weten: een zwembad, horecavoorziening, sporthol, jeu-de-boulesbaan, balletzaal, zonnestudio, twee vergaderzalen, parkeerplaats en een technische voorziening. Ook in dit kader namen zowel het Hof als de Procureur-Generaal het standpunt in dat de economische eenheid na de sluiting van het zwembad behouden was gebleven.

De conclusie luidt dat het terug overnemen van de exploitatie door de gemeente een overgang van onderneming opleverde.  Daardoor waren  alle bestaande arbeidsovereenkomsten (onbedoeld) van rechtswege overgegaan op de gemeente overnemende partij.

De werknemers kunnen daardoor in dienst komen van de overnemende partij, zonder dat dit door partijen wellicht is beoogd. Voor ondernemingen en overheidsinstellingen is het daarom raadzaam om in dergelijke situaties tijdig juridisch advies in te winnen. Ook voor werknemers is het verstandig – zeker bij twijfel – om contact op te nemen met een jurist. Dit geldt te meer wanneer er sprake is van ontslag  of wanneer rechten op een andere manier niet zijn gerespecteerd.

Heeft u vragen of behoefte aan advies? Neemt u dan gerust contact op met SPEE advocaten & mediation.

De conclusie van de Procureur-Generaal kunt u hier lezen.