Rust er auteursrecht op kerstversiering?

 

Vanaf eind november kom je er in heel veel steden al niet meer omheen: de kerstversiering. Ieder jaar wordt het mooier en méér. Kerstversieringen zijn tegenwoordig dan ook in vele winkels te koop. Van de kerstversiering die te koop is, lijkt ook veel op elkaar. Wat nu als een maker van kerstversiering vindt dat zijn spullen worden nagemaakt? Kan hij dan stellen dat er inbreuk gemaakt wordt op het auteursrecht? Dat speelde in de hierna besproken zaak.

 

Edelman B.V. is de maker van een ster en een kerstboom van zwart metaal, die verlicht worden met LED lampjes aan een lichtstnoer (“snake lights”). Edelman is van mening dat Casa B.V. deze kerstversiering heeft nagemaakt. Casa verkoopt namelijk soortgelijke producten. Edelman start een kortgeding tegen Casa omdat zij van mening is dat Casa een inbreuk maakt op haar auteursrecht.

 

Auteursrecht kan op allerlei verschillende producten worden ingeroepen. Het auteursrecht kan ook worden ingeroepen op werken van toegepaste kunst of versieringen. Het moet wel gaan om een ‘werk’, dat wil zeggen een voortbrengsel met een eigen oorspronkelijk karakter en een persoonlijk stempel van de maker. In de auteurswet wordt een aantal producten opgesomd die auteursrechtelijk beschermd (kunnen) zijn. Die lijst van producten is niet uitputtend. In beginsel kunnen alle werken die voldoende oorspronkelijk en creatief zijn, beschermd worden.

 

In het kort geding tussen Edelman en Casa oordeelt de rechter dat er aan getwijfeld kan worden of de ster en de kerstboom van Edelman wel een eigen oorspronkelijk karakter hebben en het persoonlijk stempel van de maker dragen. Het belangrijkste element van de kerstversiering is de overbekende vorm van de kerstboom en ster. Die vorm is hoe dan ook niet oorspronkelijk. De andere elementen van de kerstversiering, zoals het gebruik van metaal, de kleur zwart en het lichtsnoer zijn dermate gangbaar (ofwel banaal of triviaal) dat hierdoor geen sprake is van een werk in de zin van de Auteurswet. Uit stukken van Casa blijkt dat al vóór 1 december 2016, de datum waarop Edelman de kerstversiering op de markt bracht, dezelfde soort kerstbomen en sterren met lichtjes op de markt waren. Uit deze beoordeling van de rechter blijkt dat het lastig is om auteursrecht in te roepen indien het product al langer in min of meer dezelfde vorm bestaat en/of de (grond)vorm alledaags is.

 

Verder stelde Edelman ook nog dat er sprake is van ongeoorloofde nabootsing. Volgens de rechter blijkt echter dat al eerder tal van gelijksoortige sterren en kerstbomen met verlichting op de markt waren. Omdat het hier gaat om gangbare producten met overbekende vormen, die door tal van aanbieders in tal van winkels worden aangeboden, ligt de lat hoog om te komen tot het oordeel dat er sprake is van ‘een eigen gezicht’ van het product. Die lat is door Edelman niet gehaald. Verder heeft Edelman ook niet kunnen bewijzen dat er sprake is van verwarring bij consumenten en/of winkeliers.

 

Het is dus in principe mogelijk om op producten als kerstversiering auteursrecht te claimen. Per geval zal bekeken moeten worden of voldaan wordt aan de eisen die gesteld worden om het auteursrecht in te kunnen roepen.

 

Heeft u vragen of advies nodig? Neem dan gerust contact op met een van onze advocaten. Wij staan u graag met raad en daad ter zijde!

 

SPEE advocaten & mediation wenst u heel fijne kerstdagen en een gelukkig en gezond 2019!